Kèo thắng bằng khóa siết MMA không phải là một lựa chọn may rủi, nó là cả một nghệ thuật đọc vị trận đấu dành cho những ai thực sự hiểu về grappling, BJJ và thế trận trên mặt sàn. Trong khi đám đông gào thét chờ đợi một cú knock-out (KO) bùng nổ, những người chơi kèo thông minh lại âm thầm tìm kiếm cơ hội ở tỷ lệ cược submission, nơi lợi nhuận thường cao hơn và kịch bản dễ đoán hơn nếu bạn biết phải nhìn vào đâu. Đây là sân chơi của tư duy, của việc phân tích chứ không phải của sự tung hô mù quáng.
Tại sao kèo khóa siết lại là một “mỏ vàng”?
Nói thẳng ra, đặt cược vào một chiến thắng bằng submission thường mang lại cảm giác “trí tuệ” hơn. Bạn không chỉ cầu may cho một cú đấm trời giáng, bạn đang đặt niềm tin vào một kế hoạch, một quá trình ép đối thủ vào thế không thể chống cự.
Tỷ lệ cược (odds) hấp dẫn hơn
Một sự thật không thể chối cãi: Odds cho một chiến thắng bằng submission thường cao hơn đáng kể so với KO/TKO, đặc biệt là khi một striker đối đầu với một grappler. Nhà cái và công chúng luôn bị thu hút bởi sức mạnh của những cú đấm, họ đánh giá thấp nghệ thuật kiểm soát và kết liễu dưới mặt sàn. Đây chính là kẽ hở cho chúng ta khai thác.
“Con mồi” dễ nhận diện hơn kèo knock-out
Một cú knock-out có thể đến từ bất cứ đâu, một khoảnh khắc may mắn. Nhưng một pha submission là kết quả của cả một chuỗi hành động có tính toán: từ takedown, qua các bước kiểm soát (pass guard), thiết lập vị trí (mount, back control), và cuối cùng mới là tung ra đòn kết liễu. Quá trình này dễ phân tích và dự đoán hơn nhiều.
Yếu tố lật kèo từ “cửa dưới”
Không ít lần chúng ta thấy một võ sĩ đang thua tan tác trong trận chiến striking bỗng nhiên có một pha takedown thành công và kết thúc trận đấu. Kèo submission là cửa sáng cho những võ sĩ “cửa dưới” nhưng có kỹ năng địa chiến thượng thừa. Họ chỉ cần một khoảnh khắc để thay đổi tất cả.
Phân tích võ sĩ – Chìa khóa để bắt kèo submission
Đây là phần quan trọng nhất. Việc bạn thắng hay thua phụ thuộc 90% vào khả năng “soi” võ sĩ. Đừng chỉ nhìn vào thành tích, hãy nhìn vào cách họ chiến đấu.
Nhận diện “Submission Artist” bẩm sinh
Những cái tên như Charles Oliveira, Demian Maia, hay Gilbert Burns là ví dụ điển hình. Họ không chỉ tìm cách submission khi có cơ hội, mà toàn bộ lối chơi của họ được xây dựng xung quanh việc đưa trận đấu xuống sàn. Hãy xem các trận đấu cũ của họ: họ có chủ động takedown không? Họ có thoải mái khi ở tư thế nằm dưới (guard) không? Kỹ năng chuyển đổi giữa các thế khóa của họ có mượt mà không?
Soi “lỗ hổng” phòng thủ grappling của đối thủ
Đây là vế ngược lại của vấn đề. Một võ sĩ có thể là một chuyên gia striking, nhưng nếu khả năng chống takedown (takedown defense) của anh ta kém, hoặc anh ta lúng túng khi bị ghì xuống sàn, đó là một “red flag” cực lớn. Hãy tìm những trận thua trong quá khứ của họ, xem họ bị kết liễu như thế nào. Một võ sĩ từng bị submission bằng đòn siết cổ sau (Rear-Naked Choke) rất có thể sẽ tiếp tục yếu ở khâu phòng thủ khi bị lấy lưng.
Thể lực và khả năng kiểm soát mặt sàn
Grappling tiêu tốn cực kỳ nhiều thể lực. Một võ sĩ dù có kỹ năng BJJ đai đen nhưng nếu thể lực suy giảm từ hiệp 2, anh ta sẽ không thể thực hiện các đòn khóa phức tạp. Ngược lại, những võ sĩ có khả năng “đè” và kiểm soát đối thủ trong thời gian dài như Islam Makhachev hay Khabib Nurmagomedov sẽ bào mòn thể lực đối phương, tạo ra vô số cơ hội cho các đòn submission ở những hiệp sau.
Những sai lầm chết người khi đặt cược submission
Cá nhân tôi đã thua không ít kèo chỉ vì những sai lầm tưởng chừng như ngớ ngẩn. Anh em nên tránh đi vào vết xe đổ này.
Quá tin vào “giấy tờ” và đai đen BJJ
Không phải cứ đai đen BJJ là auto thắng submission ở UFC. Môi trường MMA với găng tay nhỏ, mồ hôi, và những cú đấm cùi chỏ là hoàn toàn khác. Một võ sĩ có thể là nhà vô địch thế giới BJJ nhưng lại không biết cách để takedown đối thủ, vậy thì kỹ năng của anh ta cũng trở nên vô dụng.
Bỏ qua yếu tố striking và takedown
Đây là sai lầm phổ biến nhất. Bạn thấy một grappler cừ khôi và đặt cược ngay. Nhưng bạn quên mất rằng, để đưa trận đấu xuống sàn, anh ta phải vượt qua “bão lửa” từ những cú đấm của đối thủ. Nếu khả năng chịu đòn và áp sát của grappler quá tệ, anh ta có thể bị knock-out trước khi kịp thể hiện kỹ năng của mình.
Theo kinh nghiệm của tôi: Coi chừng cái bẫy “kẻ đi săn” bị hạ gục
Tôi sẽ không bao giờ quên kèo cược vào Ryan Hall, một chuyên gia khóa chân thượng hạng. Lối chơi của anh ta rất dị, nhưng khi đối đầu với một Ilia Topuria trẻ và khỏe hơn, mọi nỗ lực lao vào khóa chân của Hall đều bị hóa giải và anh ta đã bị knock-out một cách tàn nhẫn. Bài học rút ra: Đừng bao giờ đặt cược vào một võ sĩ chỉ có một “vũ khí” duy nhất, dù vũ khí đó có sắc bén đến đâu.
Case study: Phân tích một vài kèo kinh điển
Nhìn lại quá khứ để học hỏi là cách tốt nhất để nâng cao trình độ.
Charles Oliveira vs. Dustin Poirier – Cái bẫy hoàn hảo
Ai cũng thấy Oliveira bị Poirier đấm cho tơi tả trong hiệp 1. Nhưng những người hiểu Oliveira biết rằng đó là một phần kế hoạch. Anh ta chịu đòn để kéo Poirier vào một cuộc chiến mệt mỏi, và ngay khi có cơ hội ở hiệp 3, anh ta đã lấy lưng và thực hiện đòn RNC một cách textbook. Kèo submission cho Oliveira trận đó có odds cực kỳ thơm.
Khabib Nurmagomedov vs. Conor McGregor – Áp lực không thể chống đỡ
Trận đấu này là một minh chứng cho việc kiểm soát và bào mòn. Khabib không vội vàng tìm submission ngay. Anh ta dùng Sambo và Wrestling để đè nghiến Conor, đấm, giã, bào mòn thể lực và ý chí của siêu sao người Ireland. Đến hiệp 4, khi Conor đã hoàn toàn kiệt sức, đòn khóa cổ (neck crank) chỉ là nhát dao cuối cùng kết liễu con mồi.
Demian Maia – Nghệ thuật “đeo ba lô”
Xem Demian Maia thi đấu thời đỉnh cao là một lớp học về BJJ trong MMA. Kế hoạch của anh ta luôn đơn giản: áp sát, takedown, lấy lưng, và kết liễu. Kèo “Maia thắng bằng submission” từng là một trong những kèo an toàn nhất trong lịch sử UFC trong một thời gian dài, vì lối chơi của anh ta quá một màu nhưng lại hiệu quả đến đáng sợ.
Kết luận
Kèo thắng bằng khóa siết MMA chắc chắn không dành cho những người chơi hời hợt. Nó đòi hỏi bạn phải thực sự xem, phân tích và hiểu được cuộc chiến cờ vua diễn ra trên mặt sàn. Đừng chỉ nhìn vào tên tuổi hay thành tích, hãy tập trung vào sự tương khắc trong lối đánh, lỗ hổng trong phòng thủ và khả năng áp đặt thế trận của từng võ sĩ. Bắt kèo submission thành công không chỉ mang lại tiền bạc, nó còn mang lại sự thỏa mãn khi bạn biết rằng mình đã “đọc” trận đấu giỏi hơn cả đám đông. Hãy bắt đầu với số tiền nhỏ, ghi chép lại phân tích của mình và tận hưởng nghệ thuật grappling đỉnh cao.